Oude sigarenfabriek is nu een kunstpodium

Opdrachtgever: Gemeente ‘s-Hertogenbosch
Architect: VHV Architekten – ‘s-Hertogenbosch
Omvang: 5.700 m2
Realisatieperiode: 1 juni 2013 – 30 september 2014

Sigaren worden er al lang niet meer gemaakt, maar de productieve sfeer is nog altijd aanwezig. Niet zo gek dus dat de onlangs gerenoveerde, voormalige sigarenfabriek Willem II nog midden in de samenleving van Den Bosch staat. Vooral artiesten en kunstenaars hebben in dit negentiende eeuwse fabriekspand hun plek gevonden.

De sigarenfabriek werd in 1897 opgericht door Goulmy & Baar en in 1929 overgenomen door de firma Willem II. Sinds 1935 heeft het gebouw verschillende functies gehad. Nu, bijna 120 jaar na de oprichting, heeft het een grondige verbouwing ondergaan. In november 2012 gaf gemeente Den Bosch opdracht aan Bouwbedrijf van Grootheest om de binnen- en buitenzijde te renoveren, met respect voor het oorspronkelijke ontwerp van architect P. Th. Stornebrink.

Behoud van historie
Met inbegrip van de kelder bestaat het oude fabriekspand uit vier bouwlagen. De begane grond – waar zich de kantoren, kleedkamer, magazijnen en vochterij bevonden – biedt ruimte aan W2 Poppodium, W2 Popcollectief en de Koninklijke Harmonie.  Op de eerste verdieping, waar de sigarenmakerij, de magazijnen voor de natte sigaren en de perskamer zaten, bevinden zich een zeefdrukker en een expositieruimte. De tweede verdieping ondergaat de grootste verbouwing. Deze ruimte, ooit bestemd voor o.a. de expeditiezaal, de sorteerderij en de droogkamers, is opgedeeld in meerdere verhuurbare ateliers voor kunstenaars. Het historische karakter van het gebouw blijft zo veel mogelijk behouden. Kenmerkend voor de architectuur zijn de vele boogramen, de kruisramen en de achtzijdige traptoren.

Ruimtes creëren
Eind mei 2013 gingen de werkzaamheden van start. Deze bestonden uit renovatie- en restauratiewerkzaamheden als schilderwerk, aftimmeringen en herstelwerk. Het meeste werk zat in het inbouwen van de ateliers met metalstudwanden. Ook moesten we een aantal muren verwijderen, die constructief opgevangen werden met stalen constructies. We werkte vanaf de tweede verdieping naar beneden, om de ateliers zo snel mogelijk beschikbaar te maken. In december 2013, direct na oplevering van de tweede verdieping, namen de kunstenaars hun intrek. De eerste verdieping en begane grond moesten toen nog gerealiseerd worden. Om de overlast te minimaliseren en de veiligheid van de huurders te waarborgen, stemden we de werkzaamheden nauw af met de kunstenaars, de gemeente en de atelierbeheerstichting. In januari 2014 werd gestart  met de eerste verdieping en begane grond.

Gezamenlijk belang
Ondanks dat dit een traditioneel aanbesteed project was, voerden we het uit alsof we in een bouwteam zaten.  De lijnen met de gemeente, architect en nevenaannemers waren kort. We voerden de werkzaamheden vanuit een gezamenlijk belang zo lean mogelijk uit. Elke week overlegden we met elkaar om de voortgang te bewaken en snel in te grijpen bij nieuwe inzichten. Dit laatste was belangrijk, als je bedenkt dat we in dit project zo’n dertig procent meerwerk hadden. Ook logistiek gezien was die afstemming nodig. Gezien de beperkte aanvoermogelijkheden en het vele inpandige werk was het nog een hele kunst om alle materialen op tijd bij en in het gebouw te krijgen. Inmiddels zijn alle verdiepingen opgeleverd en kunnen we terugkijken op een plezierig project.

 

-->